Hoe Jan-Willem Bakker de biologische bloemkoolteelt toekomstbestendig maakt

Bodem als kompas

Vanuit Vitalis Organic Seeds (part of the Enza Zaden family) spraken we met Jan-Willem Bakker van Bakker Bio uit Munnekezijl met als doel om te begrijpen hoe zijn biologisch-dynamische teeltsysteem werkt, welke keuzes hij maakt in een veranderend klimaat en hoe moderne biologische rassen (zoals Tessaury) daarin een rol spelen.

Een teeltvisie die bij de bodem begint

In de biologische groenteteelt zie je zelden een bedrijf waar kringloop, bodemleven en teeltstrategie zo naadloos in elkaar grijpen als bij Bakker Bio. Jan-Willem Bakker teelt sinds 2000 biologisch en zette in 2020 de stap naar biologisch-dynamisch (Demeter). Geen rigoureuze koerswijziging, maar een consequente verdieping van wat het bedrijf al dreef: iedere keuze begint bij de bodem.

De bedrijfsvoering rust op een zorgvuldig opgebouwde kringloop. Grasklaver zorgt voor de organische stof, zo ook vaste mest van eigen koeien en geiten van lokale biologische veehouders. Zo krijgt Jan Willem Bakker de nutriëntenkringloop sluitend. In de praktijk betekent dit niet ploegen, werken met vaste rijpaden, gebruik maken van groenbemesters en bemesten met vaste mest in plaats van drijfmest. Het effect is tastbaar: een luchtige, actieve bodemstructuur, waardoor stikstof beter wordt vastgelegd, minder uitspoeling van nutriënten en een betere waterhuishouding waardoor uiteindelijk het gewas gelijkmatiger groeit.

“De eigen koeien zijn de basis van ons bouwplan, en dus van het hele bedrijf,” zegt Jan-Willem. De totale stikstof aanvoer ligt rond de 100-110 kg N/ha, waarvan dus 30-40% uit bedrijfseigen mest. Door het vaste bouwplan met altijd inzaai van groenbemesters en het koesteren van het bodemleven (voeden en huisvesten) wordt de grond nog elk jaar vruchtbaarder met als gevolg goede, stabiele opbrengsten.
Dat systeemdenken is geen luxe. Het klimaat ís aan het veranderen. Hittegolven, langere droogteperiodes en intensere buien dwingen telers om risico’s vóór te zijn in plaats van achteraf te corrigeren. In de biologische teelt, is preventie via de bodem en de ruime vruchtwisseling de meest betrouwbare strategie. Plagen als luizen, trips phytopthora e.d. vragen veel aandacht, maar het antwoord blijft hetzelfde: het systeem op orde houden, zodat de plant weerbaar is wanneer het spannend wordt.

Rassenkeuze als verlengstuk van bedrijfswaarden

Ook in de rassenkeuze zie je dat bedrijfswaarden en praktijk samenvallen. Als Demeterbedrijf werkt Bakker Bio uitsluitend met CMS vrije rassen en waar mogelijk biologisch vermeerderd zaad. Dat maakt de keuze in bloemkool, zeker in de zomer, uitdagender, maar niet minder ambitieus. Precies daarom viel de keuze op Tessaury, het biologische zomer-bloemkoolras van Vitalis Organic Seeds. Het ras past bij de bedrijfsfilosofie en sluit aan op het bodem gestuurde teeltsysteem: Robuustheid, planbaarheid en uniformiteit zijn in deze zeer belangrijk. De afzet is een mix van weekprijzen en vaste afspraken. Dan wil je zeker weten dat een perceel ook daadwerkelijk uniform is en planbaar geoogst kan worden. “Je wilt rassen die doen wat ze beloven, vooral wanneer het warm wordt,” vat Jan-Willem samen. De markt waar dat product terechtkomt is de afgelopen jaren verschoven. Waar biologische bloemkool vroeger vooral over de grens ging, blijft tegenwoordig ongeveer 90% binnen Nederland. Dat verkort de keten en maakt het plannen strakker, terwijl andere gewassen (zoals pompoen) juist wél overwegend richting Duitsland gaan. Die dynamiek onderstreept hoe belangrijk planbaarheid is: rassen moeten niet alleen agronomisch kloppen, maar ook logistiek. Tessaury bewijst in de praktijk dat die twee bij elkaar kunnen komen: een ras dat binnen de strenge bio-kaders blijft én tegelijk de stabiliteit levert die de markt verlangt.

Samen bouwen aan de toekomst van biologische teelt

De samenwerking tussen Bakker Bio en Vitalis Organic Seeds (part of the Enza Zaden family)

gaat daarom nadrukkelijk verder dan het leveren van zaden. Het is een dialoog over wat er in de toekomst nodig is: welke eigenschappen maken een ras veerkrachtig onder veranderende weersomstandigheden? Hoe zorg je dat kwaliteit overeind blijft bij kortere ketens en krapper geplande acties? De inzichten die ontstaan in een biodynamische praktijk zoals die van Jan-Willem, voeden de veredeling. En omgekeerd geeft de veredeling rassen terug die beter in het systeem passen, waarvan Tessaury op dit moment een concreet voorbeeld is.

Het verhaal van Bakker Bio laat zien hoe je met een duidelijk kompas: bodemgezondheid, kringloop, consistent vakmanschap, niet alleen vandaag een goed product teelt, maar ook werkt aan een weerbare landbouw voor morgen. Tessaury laat tegelijk zien dat principes en innovatie elkaar niet bijten: juist in de biologische teelt bewijzen moderne rassen hun waarde wanneer het systeem leidend is. Zo groeit er meer dan bloemkool alleen; er groeit vertrouwen zodat we samen, teler en veredelaar, verder ontwikkelen en zo samenwerken aan de biologisch-dynamische toekomst.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de volgende collega's uit ons open-veld team:

Nederland:

Bert Hendrikse +31 (0)6 50 88 54 54
Fokke Hoeksma +31 (0)6 31 93 00 13
Jannie Dingemans +31 (0)6 55 22 04 66
John Schuurman +31 (0)6 18 19 53 12
Theo Peters +31 (0)6 55 22 66 99
Ton Smolders +31 (0)6 21 55 70 59

België:

Kristof Delarue +32 (0)471 57 62 62